100 Years SCG

กรณีนี้อธิบายได้ว่าอิทธิพลของแนวทางการดำเนินธุรกิจของประเทศญี่ปุ่นที่มีต่อเครือซิเมนต์ไทยมีมากกว่าการร่วมทุน การซื้อเทคโนโลยี และเงินทุน

ในช่วง 10 ปีมานี้ บริษัทการค้าระหว่างประเทศของญี่ปุ่นเติบโตอย่างมากในระดับโลกและโดยเฉพาะในประเทศไทย ภายหลังสงครามเวียดนามเป็นต้นมา กิจการค้าเหล่านี้เป็นแกนนำในการลงทุนอุตสาหกรรมใหม่ ๆ ไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมสิ่งทอ อุตสาหกรรมรถยนต์ และอื่นๆ

ขณะเดียวกันเครือซิเมนต์ไทยหลังปรับโครงสร้างทางธุรกิจในปี พ.ศ.2515  การประสานงานกันระหว่างบริษัทในเครือฯ โดยเฉพาะในด้านการตลาด การจัดจำหน่ายกับฝ่ายการผลิตก็ยังต้องปรับปรุงต่อไป

นายสมหมาย ฮุนตระกูล ใช้ความพยายามค่อนข้างมากในการปรับโครงสร้างธุรกิจครั้งสำคัญอีกครั้งหนึ่งก็ว่าได้ นั่นคือความพยายามปรับเปลี่ยนบริษัทค้าวัตถุก่อสร้าง จำกัด จากกิจการการค้าและจัดหน่ายสินค้าในเครือซิเมนต์ไทยไปเป็นบริษัทการค้าระหว่างประเทศ

ขั้นที่ 1 ปรับระบบจัดจำหน่าย

ในปลายปี พ.ศ.2520 ภายหลังจากที่ดำรงตำแหน่ง กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด มาประมาณ 1 ปี นายสมหมาย ฮุนตระกูล ได้นำเสนอแนวคิดในการปรับโครงสร้างระบบจัดจำหน่ายที่มีบริษัทค้าวัตถุก่อสร้าง จำกัด เป็นผู้ดำเนินการมาตั้งแต่ต้น ในวาระการประชุมปรับโครงสร้างตำแหน่งประจำปี ซึ่งที่ประชุมฯ มีความเห็นแตกต่างกันและสรุปเห็นชอบให้คงระบบการจัดจำหน่ายที่มีอยู่เดิมต่อไป

อย่างไรก็ตาม ในโครงสร้างใหม่ของปี พ.ศ.2521 นายอายุส อิศรเสนา ณ อยุธยา กรรมการผู้จัดการ บริษัทค้าวัตถุก่อสร้าง จำกัด ได้โอนย้ายมาดำรงตำแหน่งเป็นรองกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด โดยมีนายสมหมายฯ เข้าดำรงตำแหน่ง กรรมการผู้จัดการ บริษัทค้าวัตถุก่อสร้าง จำกัด อีกตำแหน่งหนึ่ง หลังจากนั้นอีกประมาณ 2 เดือน คณะกรรมการฯ จึงเห็นชอบให้ปรับปรุงระบบจัดจำหน่ายโดยโอนย้ายกิจการมาสังกัดบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด

ขั้นที่ 2 บริษัทการค้าระหว่างประเทศ

ความพยายามในเรื่องนี้มีหลายมิติที่มีการดำเนินการควบคู่กันไป

ประการแรก ปรับโครงสร้างภายในบริษัทค้าวัตถุก่อสร้าง จำกัด เปลี่ยนเป็น บริษัทค้าสากลซิเมนต์ไทย จำกัด พร้อมทั้งระดมบุคลากรที่มีประสบการณ์ในด้านนี้มาทำงาน

ประการที่สอง แสวงหาความรู้ในการบริหารบริษัทการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นที่เข้าใจกันว่ามีอิทธิพลทางความคิดมาจากประเทศญี่ปุ่น

นายสมหมาย ฮุนตระกูล มีความสัมพันธ์ที่ดี ดังนั้นการแสวงหาความรู้และพันธมิตรทางธุรกิจเพิ่มจึงเริ่มต้นได้ไม่ยาก

ประการที่สาม เสนอแนะรัฐบาลให้ความสำคัญกับการค้าระหว่างประเทศ ในยุคที่ไทยจำเป็นต้องปรับโครงสร้างทางเศรษฐกิจโดยเน้นการส่งออกมากขึ้นกว่าสินค้าเกษตร ความพยายามของเครือซิเมนต์ไทยได้ผล ในที่สุดคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนก็มีนโยบายส่งเสริมกิจการค้าระหว่างประเทศ อย่างไรก็ตาม กว่าที่บริษัทการค้าสากลซิเมนต์ไทย จำกัด จะได้รับการส่งเสริมการลงทุนการค้าระหว่างประเทศเป็นครั้งแรกก็ใช้เวลาถึงหนึ่งปีเต็ม

บริษัทการค้าระหว่างประเทศของเครือซิเมนต์ไทยก็เริ่มต้นขึ้น ซึ่งในเวลาต่อมาได้บทเรียนว่าไม่ใช่เรื่องง่ายในการดำเนินธุรกิจนี้ในเมืองไทย