พระยาอรรถการประสิทธิ์

  • ชื่อ
    พระยาอรรถการประสิทธิ์
    รายละเอียด :

    พระยาอรรถการประสิทธิ์ (ติลกี คุณะดิลก)

    ชื่อเดิม William Alfred Tilleke เป็นนักกฎหมายชาวศรีลังกาที่เข้ามาตั้งสำนักงาน ทนายความส่วนตัวชื่อ Tilleke & Gibbins ในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2435 และรับว่าความ คดีพระยอดเมืองขวางซึ่งเป็นความขัดแย้งกรณีพรมแดนไทยกับทางฝ่ายฝรั่งเศสในปี พ.ศ.2436 เมื่อชนะคดี ทำให้ฝ่ายไทยพอใจมาก ต่อมาจึงเข้ารับราชการเป็นพนักงานว่าความกรมอัยการในศาลกงศุลต่างชาติ
    ภายหลังได้ขอเปลี่ยนสัญชาติเป็นไทย และได้ รับแต่งตั้งเป็นอธิบดีกรมอัยการในปี พ.ศ.2445 เป็นผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ และยังเป็น หนึ่งในคณะกรรมการร่างกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ. 127 ด้วย  

    ป้ายคำค้น :
    ผู้ก่อตั้ง , Founder , มหาอำมาตย์โท , พระยาอรรถการประสิทธิ์ , ติลกี , คุณะดิลก , William Alfred , Tilleke , Tilleke & Gibbins , กรรมการบริษัทปูนซิเมนต์ไทย
  • ชื่อ
    พ.ศ.2456 การประชุมบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด ครั้งแรกได้จัดขึ้นที่สำนักงานของ The Siam Observer
    รายละเอียด :
    ในวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ.2456 ได้จัดให้มีการประชุมบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด ขึ้นครั้งแรก ที่สำนักงานของ The Siam Observer (หนังสือพิมพ์รายวันของพระยาอรรถการประสิทธิ์) โดยมี พระยาอรรถการประสิทธิ์ เป็นประธานการประชุม และมีกรรมการผู้เข้าร่วมประชุมอีก 2 ท่าน คือ พระยาบริบูรณ์ราชสมบัติ และ Mr.E.G. Gollo ซึ่งวาระในการประชุม ได้แก่เรื่อง การติดต่อกับหน่วยราชการ ความก้าวหน้าในการเจรจาทำสัญญาซื้อเชื้อเพลิงเหลว  การระบุผู้มีอำนาจเซ็นเช็คในบริษัท การเรียกชำระเงินตามสัดส่วนการถือหุ้นเป็นครั้งแรกและการกำหนดวิธีการติดต่อทางโทรเลข
     
    ธนาคารไทยพาณิชย์ ได้ยืนยันการจ่ายเงินลงหุ้นครั้งแรกของ Commander W.L.Grut  จำนวน 25%   โดยจ่ายหุ้นแรก 15%  เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน   พ.ศ.2456 ต่อมาวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ.2456 สำหรับกรมพระคลังข้างที่ได้จ่ายเงินลงหุ้นครั้งแรกลงวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ.2456 (ตามจดหมายกราบบังคมทูลของกรมพระคลังข้างที่)
     
    ป้ายคำค้น :
    พ.ศ.2456 , พระยาอรรถการประสิทธิ์ , การประชุมครั้งแรก , The Siam Observer , พระยาบริบูรณ์ราชสมบัติ , Mr.E.G. Gollo
  • ชื่อ
    พ.ศ.2455 ความร่วมมือและการต่อสู้กับเดนมาร์ก
    รายละเอียด :
    “จะทำอย่างไรจึงจะให้เป็นบริษัทไทยขึ้นได้ ความจริงไม่ได้คิดว่าจะรีบตั้งขึ้นในทันทีเช่นนี้…ก็จะค่อยคิดตั้งบริษัทพวกไทยๆ มาทำ มิได้เกี่ยวข้องแก่พระคลังข้างที่อย่างใดอย่างหนึ่ง....และข่าวทางโน้นเขาก็คิดกระชั้นชิดเข้าทุกที่ เจ้าพระยายมราชจึงได้นำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาขอให้พระคลังข้างที่ช่วย 500,000 บาท ก็พระราชทานพระบรมราชานุญาต....”
    ตอนหนึ่งของจดหมายบันทึกเรื่องตั้งบริษัทซีเมนต์ (ลับเฉพาะ) ของเจ้าพระยายมราช ระบุถึงความยุ่งยากในการตั้งบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด ไว้อย่างน่าสนใจ

    ชาวเดนมาร์กที่ชื่อ Aage Westenholz และ East Asiatic บริษัทการค้าของเดนมาร์กมีแผนการจะสร้างโรงงานซีเมนต์ขึ้นในเวลาเดียวกันนั้นWestenholz เป็นผู้มีบทบาทในสัมปทานเดินรถราง โรงไฟฟ้า ซึ่งต่อมาได้เลิกกิจการไป โดยมีเพื่อนคนหนึ่ง Mr.H.N. Andersen เจ้าของ East Asiatic ซึ่งมีกิจการเดินเรือ และนำเข้าส่งออกสินค้า โดยเฉพาะนำเข้าปูนซีเมนต์มาขายในเมืองไทย

    ตามบันทึกข้างต้น (วันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ.2456) อ้างว่าจะขอถือหุ้น 3 ใน 4 แล้วให้หุ้นลมแก่เจ้าพระยายมราช 20% เมื่อไม่ได้จะขอเป็นผู้แทนจำหน่ายแต่เพียงผู้เดียว แต่ได้รับการปฏิเสธอีก และในวันถัดมา (21 สิงหาคม พ.ศ.2456) เจ้าพระยายมราชทำหนังสือกราบบังคมทูลรัชกาลที่ 6 มีสาระสำคัญของเหตุการณ์ 2 ประการที่น่าสนใจ

    กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดชเสนาบดีกลาโหม ซึ่งมีความสัมพันธ์กับเดนมาร์ก โทรเลขมาถึงเจ้าพระยายมราชขอให้ชะลอโครงการ เนื่องจากมีข่าวลือว่า Aage Westenholz เข้าหุ้นกับพระคลังข้างที่ทำปูนซีเมนต์

    พระยากัลยาณไมตรี ที่ปรึกษาราชการแผ่นดินได้รับร้องเรียนจาก Mr.H.N. Andersen เจ้าของ East Asiatic กล่าวหารัฐบาลไทยว่าแย่งผลประโยชน์ของ East Asiatic

    เหตุการณ์ครั้งนั้นสามารถชี้แจงได้และเรื่องก็เงียบไป โดยบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด ตัดสินใจยกเลิกหุ้นลม(ฟรีแชร์) ขณะเดียวกันบริษัทได้ตระหนักถึงการ    แข่งขันจากต่างประเทศและหาทางป้องกันการถือหุ้นของชาวต่างชาติ

    จากรายงานของอธิบดีกรมพระคลังข้างที่กราบบังคมทูลรัชกาลที่ 6 เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ.2456 ความว่า

    “ข้าพระพุทธเจ้าได้รับพระราชทานกราบเรียนความนี้แก่ท่านเจ้าพระยายมราชทราบแล้ว ทางที่จะจัดป้องกันต่อไปตามกระแสพระราชดำริ คือ 1.หุ้นที่จะต้องออกเงินตามจำนวนที่กำหนดไว้ อันได้รวมรับกันใน 3 ราย

    1. พระคลังข้างที่กึ่งหนึ่ง หรือร้อยละ 50

    2. หลวงสวัสดิ์เวียงไชยเสี้ยวหนึ่ง หรือร้อยละ 25

    3. Commander W.L. Grut เสี้ยวหนึ่งหรือร้อยละ 25

    ในส่วนของพระคลังข้างที่กับหลวงสวัสดิ์เวียงไชย ซึ่งคิดรวมกันเป็นร้อยละ 75 จะต้องระวังอย่าให้มีการซื้อขายให้ปันโอนไปเป็นของชาวยุโรป...”

    อย่างไรก็ตาม ในที่สุดชาวเดนมาร์ก East Asiatic และเทคโนโลยีการผลิตซีเมนต์เดนมาร์กก็มีส่วนในประวัติศาสตร์ความสำเร็จของบริษัทปูนซิเมนต์ จำกัด อย่างมากเริ่มตั้งแต่ยุคก่อตั้ง
     

     
    ป้ายคำค้น :
    หลวงสวัสดิ์เวียงไชย , พระยาอรรถการประสิทธิ์ , พระยาบริบูรณ์ราชสมบัติ , เจ้าพระยายมราช , Aage Westenholz , East Asiatic , Mr.H.N. Andersen , พระยากัลยาณไมตรี , หุ้นลม , ฟรีแชร์ , ผู้ถือหุ้น , กรรมการ , E.G.Gollo , W.L. Grut , พ.ศ. 2456
  • ชื่อ
    พระยาอรรถการประสิทธิ์
    รายละเอียด :
    พระยาอรรถการประสิทธิ์ (ติลกี คุณะดิลก)

    ชื่อเดิม William Alfred Tilleke เป็นนักกฎหมายชาวศรีลังกาที่เข้ามาตั้งสำนักงาน ทนายความส่วนตัวชื่อ Tilleke & Gibbins ในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2435 และรับว่าความ คดีพระยอดเมืองขวางซึ่งเป็นความขัดแย้งกรณีพรมแดนไทยกับทางฝ่ายฝรั่งเศสในปี พ.ศ.2436 เมื่อชนะคดี ทำให้ฝ่ายไทยพอใจมาก ต่อมาจึงเข้ารับราชการเป็นพนักงานว่าความกรมอัยการในศาลกงศุลต่างชาติ

    ภาย หลังได้ขอเปลี่ยนสัญชาติเป็นไทย และได้ รับแต่งตั้งเป็นอธิบดีกรมอัยการในปี พ.ศ.2445 เป็นผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ และยังเป็น หนึ่งในคณะกรรมการร่างกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ. 127 ด้วย

    ได้รับ พระมหา กรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯให้เป็นองคมนตรี โดยได้รับพระราชทานยศและบรรดาศักดิ์เป็น มหาอำมาตย์โท พระยาอรรถการประสิทธิ ต้นสกุล “คุณะดิลก”

    ได้เป็น กรรมการบริษัทปูนซิเมนต์ไทยในช่วงปีพ.ศ.2456 - 2461

    เรียบเรียงจาก
    เว็บไซต์พิพิธภัณฑ์ศาลไทย www.museum.judiciary.go.th/malao/botbat.htm
    เว็บไซต์สำนักงานกฎหมาย Tilleke & Gibbins www.tillekeandgibbins.com  
    ป้ายคำค้น :
    ผู้ก่อตั้ง , Founder , มหาอำมาตย์โท , พระยาอรรถการประสิทธิ์ , ติลกี , คุณะดิลก , William Alfred , Tilleke , Tilleke & Gibbins , กรรมการบริษัทปูนซิเมนต์ไทย