หลวงสวัสดิ์เวียงไชย

  • ชื่อ
    หลวงสวัสดิ์เวียงไชย
    รายละเอียด :
    หลวงสวัสดิ์เวียงไชย (สวาสดิ์ สุขุม)

    ต่อมาเป็น มหาอำมาตย์ตรี พระยาสุขุมนัยวินิต (สวาสดิ์ สุขุม)

    หลวงสวัสดิ์เวียงไชยเป็นบุตรคนแรกของเจ้าพระยายมราช กับท่านผู้หญิงตลับ เดิมชื่อ สวาสดิ์ สุขุม เกิดที่ประเทศอังกฤษ ขณะที่เจ้าพระยายมราชถวายการสอนภาษาไทยแก่พระเจ้าลูกเธอ 4 พระองค์ของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อกลับมาประเทศไทยก็เริ่มเข้าทำงานช่วยบิดาในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าสามเสน จนเป็นผลสำเร็จและได้ช่วยงานราชการอื่นๆ จนได้รับพระราชทานบรรดาศสักดิ์เป็น หลวงสวัสดิ์เวียงไชย พระสวัสดิ์เวียงไชย และพระยาสุขุมนัยวินิต ตามลำดับ

    เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริจะจัดตั้งบริษัทปูนซเมนต์ไทยขึ้น และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) ซึ่งขณะนั้นเป็นเสนาบดีกระทรวงนครบาล ริเริ่มจัดตั้งบริษัทปูนซิเมนต์ไทยขึ้น เจ้าพระยายมราชจึงได้เชิญชวนข้าราชการผู้ใหญ่ ที่มีทักษะความสามารถและประสบการณ์เหมาะสม แก่การดำเนินงานให้เข้าร่วมเป็นคณะผู้ก่อตั้ง "บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัดสินใช้" จึงได้เชิญชวนพระยาสุขุมนัยวินิจ (สวาสดิ์ สุขุม) เมื่อครั้งยังเป็นหลวงสวัสดิ์เวียงไชย เป็นผู้เข้าร่วมการก่อตั้งบริษัทด้วย

    (เรียบเรียงจาก ประสงค์ สุขุม. จากยมราชถึงสุขุมวิท: เหตุการณ์ใน 4 รัชกาล. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542)  
    ป้ายคำค้น :
    ผู้ก่อตั้ง , Founder , สุขุม , หลวงสวัสดิ์เวียงไชย , สวาสดิ์ , พระสวัสดิ์เวียงชัย , พระยาสุขุมนัยวินิต
  • ชื่อ
    พ.ศ.2455 ความร่วมมือและการต่อสู้กับเดนมาร์ก
    รายละเอียด :
    “จะทำอย่างไรจึงจะให้เป็นบริษัทไทยขึ้นได้ ความจริงไม่ได้คิดว่าจะรีบตั้งขึ้นในทันทีเช่นนี้…ก็จะค่อยคิดตั้งบริษัทพวกไทยๆ มาทำ มิได้เกี่ยวข้องแก่พระคลังข้างที่อย่างใดอย่างหนึ่ง....และข่าวทางโน้นเขาก็คิดกระชั้นชิดเข้าทุกที่ เจ้าพระยายมราชจึงได้นำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาขอให้พระคลังข้างที่ช่วย 500,000 บาท ก็พระราชทานพระบรมราชานุญาต....”
    ตอนหนึ่งของจดหมายบันทึกเรื่องตั้งบริษัทซีเมนต์ (ลับเฉพาะ) ของเจ้าพระยายมราช ระบุถึงความยุ่งยากในการตั้งบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด ไว้อย่างน่าสนใจ

    ชาวเดนมาร์กที่ชื่อ Aage Westenholz และ East Asiatic บริษัทการค้าของเดนมาร์กมีแผนการจะสร้างโรงงานซีเมนต์ขึ้นในเวลาเดียวกันนั้นWestenholz เป็นผู้มีบทบาทในสัมปทานเดินรถราง โรงไฟฟ้า ซึ่งต่อมาได้เลิกกิจการไป โดยมีเพื่อนคนหนึ่ง Mr.H.N. Andersen เจ้าของ East Asiatic ซึ่งมีกิจการเดินเรือ และนำเข้าส่งออกสินค้า โดยเฉพาะนำเข้าปูนซีเมนต์มาขายในเมืองไทย

    ตามบันทึกข้างต้น (วันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ.2456) อ้างว่าจะขอถือหุ้น 3 ใน 4 แล้วให้หุ้นลมแก่เจ้าพระยายมราช 20% เมื่อไม่ได้จะขอเป็นผู้แทนจำหน่ายแต่เพียงผู้เดียว แต่ได้รับการปฏิเสธอีก และในวันถัดมา (21 สิงหาคม พ.ศ.2456) เจ้าพระยายมราชทำหนังสือกราบบังคมทูลรัชกาลที่ 6 มีสาระสำคัญของเหตุการณ์ 2 ประการที่น่าสนใจ

    กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดชเสนาบดีกลาโหม ซึ่งมีความสัมพันธ์กับเดนมาร์ก โทรเลขมาถึงเจ้าพระยายมราชขอให้ชะลอโครงการ เนื่องจากมีข่าวลือว่า Aage Westenholz เข้าหุ้นกับพระคลังข้างที่ทำปูนซีเมนต์

    พระยากัลยาณไมตรี ที่ปรึกษาราชการแผ่นดินได้รับร้องเรียนจาก Mr.H.N. Andersen เจ้าของ East Asiatic กล่าวหารัฐบาลไทยว่าแย่งผลประโยชน์ของ East Asiatic

    เหตุการณ์ครั้งนั้นสามารถชี้แจงได้และเรื่องก็เงียบไป โดยบริษัทปูนซิเมนต์ไทย จำกัด ตัดสินใจยกเลิกหุ้นลม(ฟรีแชร์) ขณะเดียวกันบริษัทได้ตระหนักถึงการ    แข่งขันจากต่างประเทศและหาทางป้องกันการถือหุ้นของชาวต่างชาติ

    จากรายงานของอธิบดีกรมพระคลังข้างที่กราบบังคมทูลรัชกาลที่ 6 เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ.2456 ความว่า

    “ข้าพระพุทธเจ้าได้รับพระราชทานกราบเรียนความนี้แก่ท่านเจ้าพระยายมราชทราบแล้ว ทางที่จะจัดป้องกันต่อไปตามกระแสพระราชดำริ คือ 1.หุ้นที่จะต้องออกเงินตามจำนวนที่กำหนดไว้ อันได้รวมรับกันใน 3 ราย

    1. พระคลังข้างที่กึ่งหนึ่ง หรือร้อยละ 50

    2. หลวงสวัสดิ์เวียงไชยเสี้ยวหนึ่ง หรือร้อยละ 25

    3. Commander W.L. Grut เสี้ยวหนึ่งหรือร้อยละ 25

    ในส่วนของพระคลังข้างที่กับหลวงสวัสดิ์เวียงไชย ซึ่งคิดรวมกันเป็นร้อยละ 75 จะต้องระวังอย่าให้มีการซื้อขายให้ปันโอนไปเป็นของชาวยุโรป...”

    อย่างไรก็ตาม ในที่สุดชาวเดนมาร์ก East Asiatic และเทคโนโลยีการผลิตซีเมนต์เดนมาร์กก็มีส่วนในประวัติศาสตร์ความสำเร็จของบริษัทปูนซิเมนต์ จำกัด อย่างมากเริ่มตั้งแต่ยุคก่อตั้ง
     

     
    ป้ายคำค้น :
    หลวงสวัสดิ์เวียงไชย , พระยาอรรถการประสิทธิ์ , พระยาบริบูรณ์ราชสมบัติ , เจ้าพระยายมราช , Aage Westenholz , East Asiatic , Mr.H.N. Andersen , พระยากัลยาณไมตรี , หุ้นลม , ฟรีแชร์ , ผู้ถือหุ้น , กรรมการ , E.G.Gollo , W.L. Grut , พ.ศ. 2456
  • ชื่อ
    หลวงสวัสดิ์เวียงไชย
    รายละเอียด :
    หลวงสวัสดิ์เวียงไชยเป็นบุตรคนแรกของเจ้าพระยายมราช เดิมชื่อ สวาสดิ์ สุขุม เกิดที่ประเทศอังกฤษ ขณะที่เจ้าพระยายมราชถวายการสอนภาษาไทยแก่พระเจ้าลูกเธอ 4 พระองค์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

    เมื่อกลับมาประเทศ ไทยก็ไม่ได้กลับไปเรียนต่างประเทศ เริ่มเข้าทำงานช่วยบิดาในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าสามเสนจนเป็นผลสำเร็จ และได้ช่วยงานราชการอื่น ๆ จนได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น หลวงสวัสดิ์เวียงชัย พระสวัสดิ์เวียงชัย และพระยาสุขุมนัยวินิต ตามลำดับ

    ต่อมาได้ช่วยเจ้าพระยายมราชในงานจัดตั้งโรงงานปูนซิเมนต์ไทย

    (เรียบเรียงจาก ประสงค์ สุขุม. จากยมราชถึงสุขุมวิท: เหตุการณ์ใน 4 รัชกาล. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542)  
    ป้ายคำค้น :
    ผู้ก่อตั้ง , Founder , สุขุม , หลวงสวัสดิ์เวียงไชย , สวาสดิ์ , พระสวัสดิ์เวียงชัย , พระยาสุขุมนัยวินิต